کوروش بزرگ و منشور حقوق بشر: نگاهی به استوانه کوروش

k.jpg

منشور کوروش، یا همان استوانه کوروش، یک لوح سفالی است که در سال ۵۳۸ قبل از میلاد توسط کوروش بزرگ، پادشاه هخامنشی، ساخته شد. این لوح در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود، اما برخی قسمت‌های آن شکسته و گم شده‌اند. یک نسخه دیگر از متن استوانه بر روی دو قطعه سفالی یافت شده است که در بخش بابلی موزه بریتانیا نگهداری می‌شوند و به عنوان باقیمانده نسخه بایگانی‌شده این استوانه شناخته می‌شوند.

بخش اول این لوح به زبان رویدادنگاران بابلی نوشته شده است و بخش دوم آن شامل سخنان و دستورات کوروش است که به زبان و خط میخی اکدی (بابلی نو) نوشته شده‌اند. این استوانه در سال ۱۸۷۹ میلادی (۱۲۵۸ خورشیدی) در معبد اِسَگیله در شهر باستانی بابل کشف شد. نام دبیری که نسخه‌برداری از متن استوانه کوروش را انجام داده، قیشتی-مردوک است، اما نام دبیری که متن اصلی را نوشته، مشخص نیست.

دبیران بابلی در نوشتن استوانه کوروش از سنت هزار ساله کتیبه‌های ساختمانی سلطنتی آشوری و بابلی الهام گرفته‌اند. در این نوع متون، پادشاهان نه تنها ساخت و بازسازی مکان‌های عمومی مانند پرستشگاه، کاخ، برج، آبراهه و غیره را ثبت کرده‌اند، بلکه از این فرصت برای حفظ نام، تبارنامه، القاب و صفات خود و همچنین حمایت خدایان از حکومت خود استفاده کرده‌اند.