چگونه هنگ درام را در فرکانس ۴۳۲، ۴۴۰ و ۴۴۴ هرتز کوک کنیم؟
ارسال شده: پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵, ۵:۳۶ ب.ظ
یکی از سوال هایی که گاهی درباره هنگ درام مطرح می شود این است که:
آیا می توان یک هنگ درام ۴۴۰ هرتز را به ۴۳۲ یا ۴۴۴ هرتز تغییر داد؟
برای پاسخ به این سوال ابتدا باید یک نکته اساسی را بدانیم:
هنگ درام مثل گیتار کوک نمی شود
در گیتار، با شل و سفت کردن سیم می توان فرکانس هر سیم را تغییر داد. اما هنگ درام هیچ سیمی برای کوک کردن ندارد.
نت های هنگ درام در زمان ساخت، با شکل دادن و چکش کاری دقیق فلز ایجاد می شوند. سازنده هنگام ساخت هر ناحیه صوتی را طوری تنظیم می کند که فرکانس اصلی و هارمونیک های آن با یکدیگر هماهنگ باشند.
به همین دلیل، وقتی روی مشخصات یک هنگ درام نوشته می شود:
A = 440 Hz
منظور این نیست که تمام نت های ساز ۴۴۰ هرتز هستند؛ بلکه یعنی سیستم کوک ساز بر اساس فرکانس مرجع A4=440 Hz ساخته شده است.
در مورد ۴۳۲ و ۴۴۴ نیز همین موضوع وجود دارد.
آیا می توان هنگ درام را از ۴۴۰ به ۴۳۲ یا ۴۴۴ تبدیل کرد؟
پاسخ کوتاه:
گاهی بله، اما نه به سادگی و نه برای هر هنگ درامی.
بررسی سازندگان مختلف نشان می دهد که بعضی از آنها هنگ درام را از ابتدا در ۴۳۲ هرتز یا ۴۴۴ هرتز می سازند. برای مثال، Saraz اعلام کرده که هنگ درام های خود را در ۴۴۰، ۴۳۲ و حتی ۴۴۴ هرتز ساخته است.
برخی سازندگان دیگر نیز امکان سفارش ساز با مرجع ۴۳۲ هرتز را دارند.
اما این موضوع با «تغییر کوک یک ساز آماده» تفاوت دارد.
هنگ درامی که از ابتدا برای ۴۴۰ ساخته شده، تمام میدان های صوتی آن بر اساس همان ساختار شکل گرفته اند. بنابراین تبدیل کامل آن به ۴۳۲ یا ۴۴۴ نیازمند بازکوک تخصصی فلز است.
بعضی سازندگان حتی صراحتا اعلام می کنند که ساز ساخته شده برای ۴۳۲ را نمی توان بعدا به ۴۴۰ تبدیل کرد.
پس هنگ درام های قابل تغییر کوک چه هستند؟
در بازار سازهایی وجود دارند که سازنده یا تعمیرکار متخصص می تواند آنها را مجددا تنظیم کند.
اما باید توجه کرد که «قابل بازکوک بودن» با «قابل کوک کردن توسط نوازنده» تفاوت بسیار زیادی دارد.
بازکوک هنگ درام یک کار تخصصی است و با تغییر یک پیچ یا قطعه انجام نمی شود.
هر میدان صوتی هنگ درام فقط یک فرکانس ساده نیست؛ چند هارمونیک باید با دقت نسبت به نت اصلی تنظیم شوند. به همین دلیل اگر فقط فرکانس اصلی تغییر کند ولی هارمونیک ها هماهنگ نشوند، ممکن است صدای ساز ضعیف، ناپایدار یا غیرطبیعی شود.
۴۳۲ یا ۴۴۴ را هنگام خرید انتخاب کنیم؟
اگر از ابتدا می دانید که ساز را برای ۴۳۲ یا ۴۴۴ می خواهید، بهترین راه این است که هنگ درام را از ابتدا با همان مرجع سفارش دهید.
این روش بسیار منطقی تر از خرید یک ساز ۴۴۰ و تلاش برای تغییر آن بعدا است.
برای مثال، بعضی سازندگان هنگ درام را با انتخاب فرکانس ۴۳۲ یا ۴۴۰ ارائه می کنند و بعضی سازندگان امکان سفارش اختصاصی دارند.
در مورد ۴۴۴ نیز نمونه های ساخته شده توسط سازندگان حرفه ای وجود دارد.
اما اگر هنگ درام ۴۴۰ داریم چه؟
اینجا چند راه وجود دارد.
روش اول: استفاده از همان ۴۴۰
اگر قرار است با گیتار، پیانو، سازهای الکترونیک یا موسیقی ضبط شده همنوازی کنید، ۴۴۰ معمولا انتخاب راحت تری است؛ چون بیشتر سازها و موسیقی مدرن بر اساس همین مرجع تنظیم شده اند.
روش دوم: استفاده از هنگ درام ۴۳۲ در کنار سازهای ۴۳۲
اگر هدف شما موسیقی آرام، بداهه نوازی یا اجرای مستقل است و عمدا صدای پایین تر ۴۳۲ را می پسندید، بهتر است از سازی استفاده کنید که از ابتدا برای ۴۳۲ ساخته شده باشد.
روش سوم: بازکوک تخصصی
اگر ساز شما ارزش کافی دارد و سازنده یا متخصص معتبر خدمات بازکوک ارائه می دهد، می توان درباره تغییر مرجع آن از ۴۴۰ به ۴۳۲ یا ۴۴۴ با متخصص مشورت کرد.
اما این کار را نباید با روش های خانگی و چکش کاری آزمایشی انجام داد.
هنگ درام ساز بسیار حساسی است و یک ضربه اشتباه می تواند نت، هارمونیک یا حتی شکل فلز را خراب کند.
یک نکته مهم درباره بازار ایران
در بازار ایران ممکن است بسیاری از هنگ درام ها با یک مرجع مشخص، معمولا ۴۴۰ هرتز، عرضه شوند و امکان تغییر کوک آنها توسط فروشنده وجود نداشته باشد.
اما نمی توان گفت «هیچ هنگ درامی قابل تغییر نیست».
ساختار، جنس فلز، روش ساخت، طراحی میدان های صوتی و وضعیت خود ساز تعیین می کند که آیا بازکوک امکان پذیر است یا خیر.
بنابراین هنگام خرید، فقط پرسیدن «گام هنگ درام چیست؟» کافی نیست.
بهتر است این سوال را هم بپرسیم:
مرجع کوک ساز چند هرتز است؟ ۴۳۲، ۴۴۰ یا ۴۴۴؟ و آیا این ساز قابلیت بازکوک تخصصی دارد؟
یک ترفند ساده برای جلوگیری از اشتباه
اگر هنوز هنگ درام نخریده اید و بین ۴۳۲، ۴۴۰ و ۴۴۴ مردد هستید، اول مرجع کوک را انتخاب کنید و بعد ساز را بخرید.
تغییر مرجع کوک بعد از ساخت ممکن است دشوار، پرهزینه و حتی در بعضی سازها غیرممکن باشد.
پس:
۴۴۰ = انتخاب عمومی و سازگاری بیشتر
۴۳۲ = انتخاب پایین تر برای کسانی که این مرجع را ترجیح می دهند
۴۴۴ = انتخاب خاص تر و کمتر رایج
و مهم تر از همه:
هنگ درام را برای کوکی که می خواهید، از ابتدا همان طور سفارش دهید.
این بسیار بهتر از آن است که بعدا بخواهیم ساز را مجبور به تغییر کوک کنیم.
آیا می توان یک هنگ درام ۴۴۰ هرتز را به ۴۳۲ یا ۴۴۴ هرتز تغییر داد؟
برای پاسخ به این سوال ابتدا باید یک نکته اساسی را بدانیم:
هنگ درام مثل گیتار کوک نمی شود
در گیتار، با شل و سفت کردن سیم می توان فرکانس هر سیم را تغییر داد. اما هنگ درام هیچ سیمی برای کوک کردن ندارد.
نت های هنگ درام در زمان ساخت، با شکل دادن و چکش کاری دقیق فلز ایجاد می شوند. سازنده هنگام ساخت هر ناحیه صوتی را طوری تنظیم می کند که فرکانس اصلی و هارمونیک های آن با یکدیگر هماهنگ باشند.
به همین دلیل، وقتی روی مشخصات یک هنگ درام نوشته می شود:
A = 440 Hz
منظور این نیست که تمام نت های ساز ۴۴۰ هرتز هستند؛ بلکه یعنی سیستم کوک ساز بر اساس فرکانس مرجع A4=440 Hz ساخته شده است.
در مورد ۴۳۲ و ۴۴۴ نیز همین موضوع وجود دارد.
آیا می توان هنگ درام را از ۴۴۰ به ۴۳۲ یا ۴۴۴ تبدیل کرد؟
پاسخ کوتاه:
گاهی بله، اما نه به سادگی و نه برای هر هنگ درامی.
بررسی سازندگان مختلف نشان می دهد که بعضی از آنها هنگ درام را از ابتدا در ۴۳۲ هرتز یا ۴۴۴ هرتز می سازند. برای مثال، Saraz اعلام کرده که هنگ درام های خود را در ۴۴۰، ۴۳۲ و حتی ۴۴۴ هرتز ساخته است.
برخی سازندگان دیگر نیز امکان سفارش ساز با مرجع ۴۳۲ هرتز را دارند.
اما این موضوع با «تغییر کوک یک ساز آماده» تفاوت دارد.
هنگ درامی که از ابتدا برای ۴۴۰ ساخته شده، تمام میدان های صوتی آن بر اساس همان ساختار شکل گرفته اند. بنابراین تبدیل کامل آن به ۴۳۲ یا ۴۴۴ نیازمند بازکوک تخصصی فلز است.
بعضی سازندگان حتی صراحتا اعلام می کنند که ساز ساخته شده برای ۴۳۲ را نمی توان بعدا به ۴۴۰ تبدیل کرد.
پس هنگ درام های قابل تغییر کوک چه هستند؟
در بازار سازهایی وجود دارند که سازنده یا تعمیرکار متخصص می تواند آنها را مجددا تنظیم کند.
اما باید توجه کرد که «قابل بازکوک بودن» با «قابل کوک کردن توسط نوازنده» تفاوت بسیار زیادی دارد.
بازکوک هنگ درام یک کار تخصصی است و با تغییر یک پیچ یا قطعه انجام نمی شود.
هر میدان صوتی هنگ درام فقط یک فرکانس ساده نیست؛ چند هارمونیک باید با دقت نسبت به نت اصلی تنظیم شوند. به همین دلیل اگر فقط فرکانس اصلی تغییر کند ولی هارمونیک ها هماهنگ نشوند، ممکن است صدای ساز ضعیف، ناپایدار یا غیرطبیعی شود.
۴۳۲ یا ۴۴۴ را هنگام خرید انتخاب کنیم؟
اگر از ابتدا می دانید که ساز را برای ۴۳۲ یا ۴۴۴ می خواهید، بهترین راه این است که هنگ درام را از ابتدا با همان مرجع سفارش دهید.
این روش بسیار منطقی تر از خرید یک ساز ۴۴۰ و تلاش برای تغییر آن بعدا است.
برای مثال، بعضی سازندگان هنگ درام را با انتخاب فرکانس ۴۳۲ یا ۴۴۰ ارائه می کنند و بعضی سازندگان امکان سفارش اختصاصی دارند.
در مورد ۴۴۴ نیز نمونه های ساخته شده توسط سازندگان حرفه ای وجود دارد.
اما اگر هنگ درام ۴۴۰ داریم چه؟
اینجا چند راه وجود دارد.
روش اول: استفاده از همان ۴۴۰
اگر قرار است با گیتار، پیانو، سازهای الکترونیک یا موسیقی ضبط شده همنوازی کنید، ۴۴۰ معمولا انتخاب راحت تری است؛ چون بیشتر سازها و موسیقی مدرن بر اساس همین مرجع تنظیم شده اند.
روش دوم: استفاده از هنگ درام ۴۳۲ در کنار سازهای ۴۳۲
اگر هدف شما موسیقی آرام، بداهه نوازی یا اجرای مستقل است و عمدا صدای پایین تر ۴۳۲ را می پسندید، بهتر است از سازی استفاده کنید که از ابتدا برای ۴۳۲ ساخته شده باشد.
روش سوم: بازکوک تخصصی
اگر ساز شما ارزش کافی دارد و سازنده یا متخصص معتبر خدمات بازکوک ارائه می دهد، می توان درباره تغییر مرجع آن از ۴۴۰ به ۴۳۲ یا ۴۴۴ با متخصص مشورت کرد.
اما این کار را نباید با روش های خانگی و چکش کاری آزمایشی انجام داد.
هنگ درام ساز بسیار حساسی است و یک ضربه اشتباه می تواند نت، هارمونیک یا حتی شکل فلز را خراب کند.
یک نکته مهم درباره بازار ایران
در بازار ایران ممکن است بسیاری از هنگ درام ها با یک مرجع مشخص، معمولا ۴۴۰ هرتز، عرضه شوند و امکان تغییر کوک آنها توسط فروشنده وجود نداشته باشد.
اما نمی توان گفت «هیچ هنگ درامی قابل تغییر نیست».
ساختار، جنس فلز، روش ساخت، طراحی میدان های صوتی و وضعیت خود ساز تعیین می کند که آیا بازکوک امکان پذیر است یا خیر.
بنابراین هنگام خرید، فقط پرسیدن «گام هنگ درام چیست؟» کافی نیست.
بهتر است این سوال را هم بپرسیم:
مرجع کوک ساز چند هرتز است؟ ۴۳۲، ۴۴۰ یا ۴۴۴؟ و آیا این ساز قابلیت بازکوک تخصصی دارد؟
یک ترفند ساده برای جلوگیری از اشتباه
اگر هنوز هنگ درام نخریده اید و بین ۴۳۲، ۴۴۰ و ۴۴۴ مردد هستید، اول مرجع کوک را انتخاب کنید و بعد ساز را بخرید.
تغییر مرجع کوک بعد از ساخت ممکن است دشوار، پرهزینه و حتی در بعضی سازها غیرممکن باشد.
پس:
۴۴۰ = انتخاب عمومی و سازگاری بیشتر
۴۳۲ = انتخاب پایین تر برای کسانی که این مرجع را ترجیح می دهند
۴۴۴ = انتخاب خاص تر و کمتر رایج
و مهم تر از همه:
هنگ درام را برای کوکی که می خواهید، از ابتدا همان طور سفارش دهید.
این بسیار بهتر از آن است که بعدا بخواهیم ساز را مجبور به تغییر کوک کنیم.