چطور پوزیشن مناسب آکورد را روی گیتار انتخاب کنیم؟

درود دوستان

یک موضوع کاربردی در گیتارنوازی وجود دارد که شاید برای خیلی از هنرجویان پیش آمده باشد. وقتی آکوردهای یک آهنگ را می بینیم، از کجا بفهمیم هر آکورد را به صورت آزاد بگیریم یا در فرت های بالاتر و به شکل باره دار بنوازیم؟

مثلا اگر آکورد ر مینور (Dm) را به صورت آزاد گرفته باشیم و بخواهیم به آکورد لا مینور (Am) برویم، آیا بهتر است لا مینور را هم آزاد بگیریم یا از فرم باره دار در فرت پنجم استفاده کنیم؟

۱. آیا باید تمام آکوردها را در یک پوزیشن بگیریم؟

خیر. هیچ قانون ثابتی وجود ندارد که بگوید اگر آکورد اول آزاد بود، تمام آکوردهای بعدی هم باید آزاد باشند. همین طور اگر یک آهنگ را با آکورد باره دار شروع کردیم، مجبور نیستیم تمام آکوردهای بعدی را در همان پوزیشن اجرا کنیم.

انتخاب پوزیشن به عواملی مانند حرکت دست، چینش نت های آکورد، صدای مورد نظر و آکوردهای قبل و بعد بستگی دارد.

۲. تفاوت فرم آکورد و چینش نت ها چیست؟

فرم آکورد (Chord Shape): شکل انگشت گذاری روی دسته گیتار است. برای مثال، آکورد لا مینور (Am) را می توان به صورت آزاد یا با فرم باره دار اجرا کرد.

چینش نت ها (Voicing): مشخص می کند نت های یک آکورد در چه محدوده ای از صدا و با چه ترتیبی اجرا شوند. ممکن است دو فرم مختلف متعلق به یک آکورد باشند، اما به دلیل تفاوت در ترتیب و اکتاو نت ها، صدای متفاوتی داشته باشند.

پوزیشن (Position): به محدوده ای از دسته گیتار اشاره دارد که دست در آن قرار می گیرد و نت ها را اجرا می کند.

نکته مهم این است که فرم باره دار همیشه صدای بم تری از فرم آزاد ندارد. برای مقایسه باید نت بم و نت های بالایی هر فرم را در نظر بگیریم.

۳. مثال عملی: ر مینور به لا مینور

فرض کنید آکوردهای یک آهنگ به این شکل هستند:

Dm = Am

آکورد ر مینور (Dm) را به صورت آزاد گرفته ایم. برای اجرای لا مینور (Am) دو انتخاب داریم:

- لا مینور آزاد در پوزیشن اول
- لا مینور باره دار در فرت پنجم

برای شروع، فرم آزاد را امتحان می کنیم؛ چون معمولا حرکت دست کمتری لازم دارد. سپس فرم باره دار را هم می نوازیم و تفاوت صدای دو حالت را می شنویم.

البته این به معنی بهتر بودن همیشگی فرم آزاد نیست. اگر آکوردهای بعدی در محدوده بالاتری از دسته قرار داشته باشند، ممکن است انتخاب فرم باره دار باعث شود تغییر آکوردها روان تر انجام شود.

۴. هدایت صداها (Voice Leading) چیست؟

یکی از اصول مهم در هارمونی، هدایت صداها (Voice Leading) است. منظور این است که نت های یک آکورد چگونه به نت های آکورد بعدی حرکت می کنند.

برای مثال، اگر بتوانیم بعضی از نت ها را در همان محدوده نگه داریم و نت های دیگر را با حرکت کمتری تغییر دهیم، ممکن است اتصال دو آکورد روان تر شنیده شود.

به همین دلیل، هنگام انتخاب پوزیشن بهتر است فقط به راحتی انگشت گذاری توجه نکنیم؛ بلکه ببینیم نت های دو آکورد چگونه به یکدیگر وصل می شوند.

۵. هماهنگی آکورد با ملودی خواننده

هنگام همراهی خواننده، انتخاب فرم آکورد می تواند روی رنگ و محدوده صدای گیتار تاثیر بگذارد.

اگر نت های بالایی آکورد در محدوده ای قرار بگیرند که با ملودی خواننده ترکیب مناسبی داشته باشند، ممکن است نتیجه شنیداری بهتر شود. البته این موضوع به ملودی، تنظیم و سلیقه موسیقایی هم بستگی دارد.

اگر خود آکورد با ملودی سازگار نباشد، صرفا تغییر پوزیشن لزوما مشکل را حل نمی کند؛ در این حالت باید درستی آکورد و ارتباط آن با ملودی را هم بررسی کرد.

۶. یک روش ساده برای انتخاب پوزیشن مناسب

هنگام تمرین یک آهنگ، این مراحل را امتحان کنید:

۱. آکورد را ابتدا به شکلی که بلد هستید اجرا کنید.

۲. فرم جایگزین همان آکورد را در پوزیشن دیگری امتحان کنید.

۳. به صدای نت های بالایی و بم آکورد توجه کنید.

۴. بررسی کنید برای رسیدن به آکورد بعدی کدام فرم حرکت دست کمتری لازم دارد.

۵. هر دو حالت را همراه با ریتم و ملودی آهنگ بنوازید و نتیجه را مقایسه کنید.

با تمرین این روش، به مرور می توانید بدون نیاز به محاسبات پیچیده، پوزیشن مناسب تری برای آکوردهای هر آهنگ انتخاب کنید.

منابع انگلیسی برای مطالعه بیشتر

۱. Berklee Online - Voice Leading for Guitar
توضیح اصول اتصال روان نت ها هنگام تغییر آکورد در گیتار.

مطالعه مقاله در Berklee Online

۲. Berklee Online - Guitar Chords 101
آشنایی با ساختار آکورد، فرم های مختلف، وارونگی و اجرای آکوردها در بخش های مختلف دسته گیتار.

مشاهده دوره آموزشی

۳. Berklee Online - Guitar Chords 201
بررسی چینش نت های آکورد، وارونگی ها و هدایت صداها در اجرای گیتار.

مشاهده دوره آموزشی

۴. Yamaha Music - Teach Guitar Chords
آشنایی با آکوردهای آزاد و روش آموزش فرم های پایه گیتار.

مطالعه مقاله در Yamaha Music

نتیجه گیری

برای انتخاب پوزیشن آکورد، یک قانون ثابت برای تمام آهنگ ها وجود ندارد. بهتر است حرکت دست، چینش نت ها، صدای آکورد و ارتباط آن با ملودی را در کنار هم در نظر بگیریم.

برای هنرجویان مبتدی، بهترین شروع این است که چند فرم مختلف از یک آکورد را امتحان کنند، صدای آنها را مقایسه کنند و به تدریج با مفهوم هدایت صداها آشنا شوند.

موفق باشید.